Udaletxea Foru Plaza, 3
haz@gernika-lumo.eus
94 627 02 00

TOPONIMIA ETA KALETEGIA

Bidagurenaurrekoa (-a)

Etxebizitza

Auzoa: Zallo

Bidagurenatzekoa eta Bidagurenaurrekoa dira ahoz Bideun edo Bideune formaz ezagutzen ditugun baserrien izen arautu osoak, Bideunatze edo Bideurre, hain zuzen ere. Bidaguren izenak bide bazterreko etxea esan nahi du, bide eta guren, bazterra, osagaiez eratutako toponimo elkartua da. XVIII. mendeko sutegi erroldetan, alegia, garai horretan egindako etxeen zerrendetan -hiru eginziren, 1704, 1745 eta 1796an-, lehendabizikoetan atze eta aurre pospozizioen ordez, beaskoa eta goxeaskoa forma zaharrak dokumentatu dira. Nolanahi ere, Bidagurenaurrekoa izeneko baserri hau, gainera, Bidaguren izen soilaz ere ezagutzen da. Ahoz, esan bezala, Bideune edo Bideun esaten zaie. Hain zuzen ere, bokal arteko eta kontsonanteak ahozkeran galdu egiten dira, eta gertatzen den bokal elkarketa e soila bihurtzen da. Gainera, deklinabide oker baten ondorioz, Bizkai mendebaldean ohikoa da kontsonantez amaitutako zenbait toponimoetan amaieran -e paragogiko bat ezartzea, Bidaguren izena Bidagureneko edo Bidagurenera edo Bidagurenen deklinatzen denez, ondorioz, analogiaz edo, Bideune esaten diote zenbaitek. Dok.: Bidaguren goxeaskoa (1704), Bidaguren (1745), Bidaguren aurrecoa (1796), Vidagúre-aurrecoa (1860), Bideune (1987) eta Bidagurenaurrekoa (2004).

Sinonimoak: Bidagurengoxeaskoa (-a), Bidaguren, Bidagurenaurre

Urtea

Era

Testuingurua

Iturria

1704

Bidaguren goxeascoa

1745

Bidaguren

1796

Bidaguren aurrecoa

1860

Vidagúren-aurrecóa (Zallo)

1923

Bidaguren

1987

Bideune

Advocación: Santa Lucía Parroquia: San Pedro Apóstol de Lumo Emplazamiento: En el barrio de Zalo, también conocido como Lurgorri, junto a un encinar y adosada al caserío Santa Lucía. Otros caseríos próximos: Andikoetxe, Akuiene, Madulikoerrota, Madure, Mendilondo, Bengoetxe, Olazarre, Mikiene, Bideune, Bideunatze, Arribaltza, Etxebarrierrota, Etxebarri y Mendiola. Festividad, cultos y ritos: El día 10 de agosto, festividad de San Lorenzo, se celebra misa cantada y romería popular. Antaño, al día siguiente de la fiesta, el 11, se celebraba misa por los difuntos de la vecindad. El 13 de diciembre, festividad de Santa Lucía, se celebra misa. Rogativas: Se acudía en rogativa, letañiek, a esta ermita desde la parroquia de Lumo, el miércoles anterior a la Ascensión. Durante la misa se bendecía agua que era repartida entre los asistentes. En tiempo de sequía y con el fin de implorar la lluvia, se sacaba en procesión la imagen de San Lorenzo. El 25 de abril, festividad de San Marcos, se bendecían los campos y se rezaban las letanías en la ermita. Se bendecían cruces de avellano que se plantaban después en las huertas para obtener buenas cosechas.

2004

Bidagurenaurrekoa

ARGAZKIAK

Zubigorri

Zubialde

Zelaieta

Zearretatxu

Zearreta

Zearreta