TOPONIMIA ETA KALETEGIA

Izena

Mota

Denak ikusi

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Bidagurenatzekoa (-a)

Auzoa: Zallo

Bidagurenatzekoa eta Bidagurenaurrekoa dira ahoz Bideun edo Bideune formaz ezagutzen ditugun baserrien izen arautu osoak, Bideunatze edo Bideurre, hain zuzen ere. Bidaguren izenak bide bazterreko etxea esan nahi du, bide eta guren, bazterra, osagaiez eratutako toponimo elkartua da. XVIII. mendeko sutegi erroldetan, alegia, garai horretan egindako etxeen zerrendetan -hiru eginziren, 1704, 1745 eta 1796an-, lehendabizikoetan atze eta aurre pospozizioen ordez, beaskoa eta goxeaskoa forma zaharrak dokumentatu dira. Ahoz, esan bezala, Bideune edo Bideun esaten zaie. Hain zuzen ere, bokal arteko eta kontsonanteak ahozkeran galdu egiten dira, eta gertatzen den bokal elkarketa e soila bihurtzen da. Gainera, deklinabide oker baten ondorioz, Bizkai mendebaldean ohikoa da kontsonantez amaitutako zenbait toponimoetan amaieran -e paragogiko bat ezartzea, Bidaguren izena Bidagureneko edo Bidagurenera edo Bidagurenen deklinatzen denez, ondorioz, analogiaz edo, Bideune esaten diote zenbaitek. Dok.: Bidaguren beascoa (1704), Bidaguren azecoa (1796), Bideunatze (1987), Bidaguren atzekoa (1999) eta Bidagurenatze (2004).

Sinonimoak: Bidagurenbeaskoa (-a), Bidagurenatze

Urtea

Era

Testuingurua

Iturria

1704

Bidaguren beascoa

FOG

1796

Bidaguren azecoa

FOG

1987

Bideunatze

Advocación: Santa Lucía Parroquia: San Pedro Apóstol de Lumo Emplazamiento: En el barrio de Zalo, también conocido como Lurgorri, junto a un encinar y adosada al caserío Santa Lucía. Otros caseríos próximos: Andikoetxe, Akuiene, Madulikoerrota, Madure, Mendilondo, Bengoetxe, Olazarre, Mikiene, Bideune, Bideunatze, Arribaltza, Etxebarrierrota, Etxebarri y Mendiola. Festividad, cultos y ritos: El día 10 de agosto, festividad de San Lorenzo, se celebra misa cantada y romería popular. Antaño, al día siguiente de la fiesta, el 11, se celebraba misa por los difuntos de la vecindad. El 13 de diciembre, festividad de Santa Lucía, se celebra misa. Rogativas: Se acudía en rogativa, letañiek, a esta ermita desde la parroquia de Lumo, el miércoles anterior a la Ascensión. Durante la misa se bendecía agua que era repartida entre los asistentes. En tiempo de sequía y con el fin de implorar la lluvia, se sacaba en procesión la imagen de San Lorenzo. El 25 de abril, festividad de San Marcos, se bendecían los campos y se rezaban las letanías en la ermita. Se bendecían cruces de avellano que se plantaban después en las huertas para obtener buenas cosechas.

EB

1999